Ôn thi giữa học kỳ 1 Toán 2 (Kết nối tri thức): 8 dạng bài chắc chắn gặp và cách giúp con không mất điểm oan
Lên lớp 2, con bắt đầu làm quen với những bài kiểm tra “ra dáng” hơn hẳn năm lớp 1. Bài kiểm tra giữa học kỳ 1 kéo dài 40 phút, có cả trắc nghiệm lẫn tự luận, và lần đầu tiên con phải tự trình bày bài giải toán có lời văn cho đúng chuẩn. Nhiều ba mẹ băn khoăn không biết nên ôn gì cho con, ôn bao nhiêu là đủ, dạy thế nào để con hiểu mà không sợ học. Những dòng dưới đây gom lại điều ba mẹ cần – phạm vi ra đề, 8 dạng bài hay gặp nhất và những lỗi mất điểm oan năm nào cũng có bạn mắc phải.
Để ba mẹ dễ kèm con tại nhà, Toán Khó đã biên soạn bộ tài liệu ôn tập lớp 2 dạng PDF. Bộ tài liệu bám đúng phạm vi từ Bài 1 đến Bài 14, chia bài tập theo 8 dạng hay gặp nhất trong đề thi, dạng nào cũng có đáp án và lời giải để ba mẹ kiểm tra cùng con. Phần cuối là một đề tự kiểm tra cho con làm trọn trong một buổi, in ra giấy sẽ giống cảm giác làm bài thi thật hơn.
Tải tài liệu ôn thi giữa kỳ 1 Toán 2 (PDF)
Phạm vi thi và cấu trúc đề thi giữa kỳ 1
Theo phân phối chương trình, đến giữa học kỳ 1 các con học xong Bài 1 đến Bài 14 trong SGK Toán 2 tập 1, gồm hai chủ đề lớn. Chủ đề 1 là ôn tập và bổ sung – các số đến 100, tia số, số liền trước và số liền sau, tên gọi thành phần của phép cộng và phép trừ, phép cộng trừ không nhớ trong phạm vi 100. Chủ đề 2 là phần kiến thức mới quan trọng nhất – phép cộng và phép trừ qua 10 trong phạm vi 20, bảng cộng và bảng trừ qua 10, cùng các bài toán về thêm bớt và nhiều hơn ít hơn một số đơn vị.
Có hai điểm ba mẹ cần để ý. Thứ nhất, Bài 15 (Ki-lô-gam) và Bài 16 (Lít) theo phân phối chương trình nằm ở tuần 9, tức sau kỳ kiểm tra giữa kỳ. Nhưng đề thi thật của một số trường thi muộn đã ra 1 câu về lít, nên ba mẹ hỏi thầy cô xem trường con thi đến bài nào rồi hãy ôn thêm. Thứ hai, tuyệt đối chưa thi phép cộng trừ có nhớ trong phạm vi 100, chưa thi hình phẳng và xem giờ. Trên mạng có không ít đề gắn mác “giữa kỳ” nhưng lại lẫn phép tính kiểu $54 + 17$ hay $81 – 23$ – đó là phạm vi cuối kỳ, ôn nhầm chỉ tốn thời gian của con.
Về cấu trúc, đề kiểm tra giữa kỳ 1 Toán 2 thường có hai phần. Phần trắc nghiệm cho con khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời đúng, phần tự luận yêu cầu đặt tính rồi tính và giải toán có lời văn. Cả bài chấm theo thang điểm 10, không có điểm lẻ. Thời gian làm bài là 40 phút – vừa đủ nếu con đã ôn kỹ, nhưng sẽ rất gấp nếu con còn phải đếm ngón tay ở từng phép tính.
Tám dạng bài hay gặp nhất trong đề thi
1. Đọc, viết số và cấu tạo số. Dạng này hỏi rất trực tiếp, ví dụ số gồm 6 chục và 7 đơn vị được viết là bao nhiêu. Đáp án là $67$, vì $6 \times 10 + 7 = 67$. Một kiểu hỏi khác là điền số còn thiếu, như $54 = 50 + 4$, hoặc viết số theo cách đọc – “tám mươi tư” viết là $84$. Chỗ dễ sập bẫy nhất là đảo chục với đơn vị, khoanh $76$ thay vì $67$, hoặc đọc “tám mươi tư” rồi viết thành $804$. Ba mẹ cho con đọc to số thành lời trước khi viết là sửa được phần lớn lỗi ẩu.
2. Số liền trước, số liền sau và tia số. Quy tắc chỉ có một dòng – muốn tìm số liền trước thì bớt đi 1, tìm số liền sau thì thêm 1. Số liền sau của $89$ là $90$, số liền trước của $80$ là $79$. Nghe thì dễ nhưng khi làm bài khoanh tròn, không ít bạn đọc lướt đề rồi khoanh số liền trước trong khi đề hỏi số liền sau. Với những số như $89$, con cũng hay ngập ngừng vì đáp án $90$ “nhảy” sang chục mới. Dặn con đọc kỹ chữ “trước” hay “sau” trước khi nhìn vào các đáp án.
3. Tên gọi thành phần của phép cộng và phép trừ. Trong phép cộng, hai số cộng với nhau gọi là số hạng, kết quả gọi là tổng. Trong phép trừ, số bị trừ trừ đi số trừ được hiệu. Đề hay hỏi kiểu “số bị trừ là $24$, số trừ là $6$, vậy hiệu là bao nhiêu” – đáp án $18$, vì $24 – 6 = 18$. Hoặc “tổng của $46$ và $13$ là bao nhiêu” – đáp án $59$. Bẫy ở đây nằm ở việc đọc lướt, thấy số là cộng ngay mà không để ý đề hỏi hiệu hay tổng. Ba mẹ cho con gạch chân từ khóa “tổng”, “hiệu” trong đề, làm vài lần là con quen.
4. So sánh và điền dấu >, <, =. Nguyên tắc bất di bất dịch – tính xong vế có phép tính rồi mới so sánh. Với $8 + 5 … 15$, tính được $8 + 5 = 13$ nên điền dấu $<$. Với $40 + 40 ... 90$, $40 + 40 = 80$ nên điền dấu $<$. Lỗi phổ biến là con nhìn vào đoán ngay, hoặc tính nhẩm sai ở vế có hai phép tính. Nhắc con viết kết quả nhỏ ra nháp rồi mới điền dấu, đừng so sánh bằng mắt.
5. Tính nhẩm cộng, trừ qua 10 trong phạm vi 20. Đây là phần kiến thức mới và cũng là phần khó nhất của giữa kỳ 1. Cách SGK dạy là “tách cho tròn chục” – ví dụ $9 + 5$, con tách $5 = 1 + 4$, lấy $9 + 1 = 10$ rồi $10 + 4 = 14$. Với phép trừ $14 – 5$, con tách $5 = 4 + 1$, lấy $14 – 4 = 10$ rồi $10 – 1 = 9$. Một số kết quả con nên thuộc dần qua luyện tập – $7 + 6 = 13$, $17 – 8 = 9$, $11 – 7 = 4$. Chỗ con sai nhiều nhất là phép trừ qua 10, kiểu tính $14 – 5$ ra $11$. Ba mẹ đừng quát khi con sai chỗ này. Cho con tách số bằng que tính hoặc vẽ ra giấy vài lần, hiểu bản chất rồi con mới nhớ lâu.
6. Đặt tính rồi tính. Giữa kỳ 1 chỉ thi cộng trừ không nhớ trong phạm vi 100, ví dụ $31 + 7 = 38$ hay $78 – 50 = 28$. Hai quy tắc con phải nằm lòng – đặt tính sao cho các chữ số cùng hàng thẳng cột với nhau, và tính lần lượt từ phải sang trái. Lỗi kinh điển là đặt lệch cột, như với $31 + 7$ lại viết số $7$ thẳng dưới số $3$ ở hàng chục. Chỉ một cái lệch cột là cả bài sai. Ba mẹ cho con kẻ dòng bằng thước, viết số thẳng hàng, và kiểm tra lại bằng phép tính ngược sau khi làm xong.
7. Giải toán có lời văn. Dạng này ăn điểm nhiều nhưng cũng là nơi mất điểm oan nhiều nhất. Có ba kiểu con sẽ gặp. Kiểu thêm bớt – “Bình có $15$ chiếc chong chóng, cho An $7$ chiếc. Hỏi Bình còn lại bao nhiêu chiếc?” Đáp án $15 – 7 = 8$ chiếc. Kiểu nhiều hơn ít hơn – “Lớp 2A có $35$ học sinh, lớp 2B nhiều hơn lớp 2A $3$ học sinh. Hỏi lớp 2B có bao nhiêu học sinh?” Đáp án $35 + 3 = 38$ học sinh. Hay “Nam có $17$ viên bi, Hồng ít hơn Nam $3$ viên. Hỏi Hồng có bao nhiêu viên bi?” Đáp án $17 – 3 = 14$ viên. Nếu trường con thi đến phần lít, có thể gặp kiểu “trong can to có $17$ lít nước mắm, rót sang can nhỏ $6$ lít, hỏi can to còn lại bao nhiêu lít” – đáp án $17 – 6 = 11$ lít.
Cách trình bày chuẩn gồm 4 phần – dòng “Bài giải”, câu lời giải có chữ “là”, phép tính kèm đơn vị trong ngoặc đơn, và dòng “Đáp số”. Ví dụ với bài lớp 2B ở trên, con viết “Lớp 2B có số học sinh là”, xuống dòng “$35 + 3 = 38$ (học sinh)”, cuối cùng “Đáp số: $38$ học sinh”. Thiếu đơn vị trong ngoặc hoặc quên dòng đáp số là mất điểm trình bày, oan vô cùng vì phép tính con làm đúng.
8. Câu phân hóa – lập số, tìm số lớn nhất và nhỏ nhất. Đây thường là câu 1 điểm dành cho các bạn khá giỏi. Kiểu hỏi quen thuộc là “số lớn nhất có hai chữ số khác nhau là bao nhiêu” – đáp án $98$, vì $99$ tuy lớn nhất nhưng hai chữ số lại giống nhau. Hay “số tròn chục lớn nhất có hai chữ số là bao nhiêu” – đáp án $90$. Một kiểu nữa là lập số từ các chữ số cho trước, ví dụ từ $5$, $0$, $2$ lập được các số có hai chữ số nào. Đáp án là $50$, $52$, $20$, $25$ – tất cả $4$ số, vì chữ số $0$ không được đứng ở hàng chục. Dặn con làm xong đếm lại xem có bỏ sót trường hợp nào không.
Ba mẹ giúp con tránh mất điểm oan bằng cách nào
Có ba lỗi lặp đi lặp lại qua các năm mà ba mẹ có thể giúp con sửa ngay tại nhà. Thứ nhất là đọc đề ẩu – khoanh số liền trước khi đề hỏi liền sau, thấy chữ “hơn” là cộng ngay dù đề hỏi “ít hơn”. Cách sửa đơn giản nhất là bắt con đọc đề hai lần và gạch chân từ khóa trước khi đặt bút tính. Thứ hai là đặt tính lệch cột và tính từ trái sang phải. Cho con kẻ dòng bằng thước, viết số thẳng hàng, tính từ phải sang trái rồi kiểm tra lại bằng phép tính ngược. Thứ ba là trình bày bài toán có lời văn thiếu đơn vị hoặc thiếu đáp số. Dán tờ giấy ghi 4 phần trình bày chuẩn lên bàn học của con, mỗi lần làm bài lời văn là con đối chiếu một lần.
Một lưu ý nữa về tâm lý. Phép cộng trừ qua 10 là phần khó nhất, con sai nhiều ở đây là chuyện bình thường. Ba mẹ càng quát, con càng sợ sai rồi càng sai. Thay vào đó, mỗi tối chỉ cần 15-20 phút cùng con tách số bằng đồ vật thật – que tính, hạt đậu, kẹo. Con hiểu được “vì sao $9 + 5$ lại tách $5$ thành $1$ và $4$” thì tự khắc nhớ, không cần học vẹt bảng cộng.
Gợi ý lịch ôn 7 ngày trước kỳ thi
Với học sinh lớp 2, ôn ít mà đều mỗi ngày tốt hơn nhồi nhét một buổi. Hai ngày đầu ôn đọc viết số, tia số và tên gọi thành phần phép tính. Hai ngày tiếp theo dành cho bảng cộng trừ qua 10 và đặt tính rồi tính. Ngày thứ năm tập trung vào toán có lời văn với đúng 4 phần trình bày. Ngày thứ sáu cho con làm một đề mẫu trong đúng 40 phút để quen áp lực thời gian. Ngày cuối cùng nghỉ ngơi, chỉ xem lại những câu con từng làm sai.
Ba mẹ có thể kết hợp bộ tài liệu này với lịch ôn 7 ngày ở trên. Mỗi ngày in cho con phần bài tập của một dạng, làm xong đối chiếu đáp án ngay, dạng nào con còn sai nhiều thì hôm sau quay lại dạng đó.
Tải tài liệu ôn thi giữa kỳ 1 Toán 2 (PDF)
Câu hỏi thường gặp
Con chưa thuộc bảng cộng, bảng trừ qua 10 thì có sao không?
Không sao, miễn là con hiểu cách tách số cho tròn chục. Bảng cộng trừ sẽ thuộc dần qua luyện tập mỗi ngày. Ép con học vẹt khi chưa hiểu chỉ khiến con sợ môn toán.
Có cần ôn Ki-lô-gam và Lít không?
Theo phân phối chương trình thì hai bài này học sau kỳ kiểm tra giữa kỳ, nhưng có trường thi muộn đã ra 1 câu về lít. Ba mẹ hỏi thầy cô xem trường con thi đến bài nào. Nếu có thi, chỉ cần con biết $1$ lít là đơn vị đo dung tích và làm được phép tính đơn giản kiểu $17 – 6 = 11$ lít là đủ.
Con tính đúng hết mà vẫn bị trừ điểm, vì sao?
Hầu hết là do trình bày – đặt tính lệch cột, quên ghi đơn vị trong ngoặc đơn, hoặc quên dòng đáp số. Mỗi lỗi thường mất $0{,}25$ đến $0{,}5$ điểm. Cho con tập đúng chuẩn ngay từ ở nhà thì vào phòng thi không bị mất điểm oan.
Đề trên mạng có câu cộng trừ có nhớ kiểu $54 + 17$, con có nên ôn không?
Không nên. Đó là kiến thức của nửa sau học kỳ 1, thi ở kỳ thi cuối kỳ. Đề mạng gắn mác “giữa kỳ” nhưng lẫn dạng này thì ba mẹ bỏ qua, đừng cho con ôn lấn sang.
Giữa kỳ 1 lớp 2 không phải kỳ thi quá khó, nhưng là lần đầu con ngồi nghiêm túc 40 phút với một đề thi đúng nghĩa. Ba mẹ đồng hành nhẹ nhàng, ôn đúng phạm vi và sửa cho con những lỗi trình bày nhỏ từ bây giờ, con sẽ vào phòng thi với tâm thế thoải mái nhất. Chúc các con làm bài thật tốt.
Comments
So empty here ... leave a comment!